Jak zdemokratyzować transport?

11 sierpnia 2025

Dyskusja na temat przyszłości transportu w Polsce rzadko bywa tak ożywiona i merytoryczna jak podczas debaty „Mobilność bez barier”, zorganizowanej przez firmę Electroride w Wieliczce. Eksperci, w tym dziennikarka i ekspertka ds. transportu i środowiska Agata Rzędowska, prezes Polskiej Izby Rozwoju Elektromobilności Krzysztof Burda oraz prezes Electroride Maciej Płatek, wraz z prowadzącym Pawłem Pilarczykiem, dziennikarzem technologicznym, podjęli próbę zdiagnozowania kluczowych problemów komunikacyjnych i zaproponowania innowacyjnych rozwiązań, które mogą zrewolucjonizować sposób, w jaki się przemieszczamy.

Debata pokazała, że droga do zrównoważonego i dostępnego dla każdego transportu prowadzi przez zmianę mentalności, inwestycje w inteligentne, zeroemisyjne technologie oraz demokratyzację mobilności. Wydarzeniu towarzyszyła również premiera nowej wersji miejskiego pojazdu elektrycznego Futuri 4 (2025), co idealnie wpisało się w dyskusję o przyszłości transportu.

Miasta w impasie: wyzwania polskiej mobilności

Debatujący zgodnie podkreślili, że problemy transportowe w Polsce są złożone i dotyczą zarówno wielkich aglomeracji, jak i terenów podmiejskich oraz wiejskich. Jednym z kluczowych problemów jest rozlewanie się zabudowy podmiejskiej, często pozbawionej odpowiedniej infrastruktury do efektywnego transportu zbiorowego.

„Ponad połowa Polaków mieszka dziś w domach jednorodzinnych rozrzuconych po wsiach i przedmieściach, co jest ewenementem na skalę europejską, gdzie obserwujemy wzmożoną migrację do miast. Mieszkańcy, którzy przeprowadzili się na osiedla podmiejskie, często oczekują infrastruktury znanej im z centrów, co jest obecnie nieosiągalne” – zauważyła Agata Rzędowska. – „Za 20 lat dzisiejsze enklawy mogą stać się dla ludzi przestrzenią, w której utkną, ponieważ nie będzie tam można zapewnić sprawnie działającej komunikacji zbiorowej. Już dziś musimy myśleć, jakie rozwiązania będą dla nich dostępne w przyszłości, a odpowiedzi nie są oczywiste.”

Problem dotyczy jednak nie tylko rozległych przedmieść. Jak dodał Krzysztof Burda, w Polsce istnieją również regiony dotknięte całkowitym wykluczeniem transportowym. Wsie i miasteczka, które kiedyś korzystały z połączeń PKS lub kolei, dziś są ich pozbawione. „To powoduje, że niektórzy mieszkańcy są całkowicie odcięci od świata. A przecież trzeba zapewnić im możliwość dotarcia do lekarza, do sklepu czy uczestniczenia w życiu kulturalnym. Dostępność transportu to klucz do godnego życia i równości społecznej” – podkreślił Burda.

Kolejnym wskazanym problemem jest „kurczenie się miast” w kontekście przepustowości. Miasta, które powstawały przez dziesięciolecia, nie były projektowane z myślą o tak dużej liczbie pojazdów, jaka porusza się po nich obecnie. To prowadzi nie tylko do regularnych korków, ale także do chronicznego braku miejsc parkingowych, co dodatkowo obniża jakość życia mieszkańców.

Obalanie mitów i aspekty środowiskowe

Ważnym punktem debaty były kwestie środowiskowe i obalanie często powtarzanych mitów na temat elektromobilności. Eksperci zgodnie stwierdzili, że cała branża transportowa zmierza w kierunku ograniczenia emisji na każdym etapie produkcji.

Częstym zarzutem wobec pojazdów elektrycznych, jaki wskazali eksperci, jest ich rzekomo większa nieekologiczność w procesie produkcji w porównaniu do tradycyjnych samochodów spalinowych. W trakcie dyskusji pojawił się ważny komentarz od osoby na sali, że produkcja w każdej branży – od żywności po odzież – wiąże się z emisją. Kluczem do efektywnego zarządzania zasobami jest recykling. W przeciwieństwie do ropy, która jest spalana, baterie z pojazdów elektrycznych można odzyskiwać i wykorzystywać wielokrotnie. Przykładem jest fabryka Grupy Volkswagen w Niemczech, która osiągnęła poziom odzyskiwania surowców z baterii na poziomie aż 97%.

Jak zauważył Krzysztof Burda, producenci już teraz projektują baterie w taki sposób, aby miały jak najmniejszy wpływ na środowisko. „Projektują je w sposób modułowy i uniwersalny, co pozwala na ich wykorzystanie w wielu różnych pojazdach – od samochodów, przez lekkie pojazdy elektryczne, po łodzie. Dzięki temu, w przyszłości będziemy mieli do czynienia z rozwiązaniami dopasowanymi do potrzeb wielu użytkowników, a nie z jednym, uniwersalnym modelem. To pokazuje, że rynek staje się coraz bardziej dojrzały i świadomy ekologicznie” – wyjaśnił prezes PIRE.

W tym kontekście eksperci podkreślili rolę unijnego „paszportu bateryjnego”. Ten cyfrowy dokument będzie zawierał szczegółowe informacje o całym procesie wytwarzania baterii – od pochodzenia pierwiastków, przez transparentność produkcji, aż po założenia dotyczące jej recyklingu. Dzięki temu użytkownik, serwis czy recykler będą mogli szybko sprawdzić, jak bezpiecznie naprawić, ponownie wykorzystać lub odzyskać surowce.

Agata Rzędowska obaliła również mit na temat wykorzystania w bateriach „metali ziem rzadkich”. W rzeczywistości chodzi o pierwiastki krytyczne, które są często mylone z metalami rzadkimi i nie wpływają na degradację surowców w związku z produkcją baterii. Warto również dodać, że Polska staje się „zagłębiem recyklingowym w Europie”, co potwierdza dynamiczny rozwój firm specjalizujących się w odzyskiwaniu i przetwarzaniu baterii.

Mikromobilność jako realna odpowiedź na problemy miast

W toku dyskusji paneliści zwracali uwagę na ogromny potencjał rozwoju lekkich, miejskich pojazdów elektrycznych. Mogą one być wygodną i kompaktową alternatywą dla klasycznego samochodu, szczególnie w kontekście codziennych dojazdów do pracy i przemieszczania się po zatłoczonych centrach miast.

Maciej Płatek podkreślił, że jednym z wyzwań jest zmiana mentalności kierowców, którzy często zarzucają tego rodzaju rozwiązaniom niską prędkość maksymalną i mały zasięg. Wiele osób rezygnuje z zakupu, oczekując, że pojazd przejedzie 500 km na jednym ładowaniu.

„Przeciętny dystans pokonywany w czasie jednej podróży to zaledwie 8 km, a na jeden samochód przypada średnio 1,25 pasażera” – mówił Płatek. – „Te statystyki jasno pokazują, że większość z nas używa samochodów, które są przeskalowane do naszych codziennych potrzeb. Prowadzi to do niepotrzebnego zużycia paliwa, generowania korków oraz trudności z parkowaniem. Zamiast tego powinniśmy myśleć o dopasowaniu pojazdów do realnych dystansów i liczby pasażerów, co otwiera drogę dla mikromobilności i pojazdów o mniejszych gabarytach.”

Eksperci podkreślili również konieczność wsparcia seniorów i osób o ograniczonej mobilności poprzez zachęty finansowe, odpowiednio zaprojektowaną infrastrukturę oraz innowacyjne rozwiązania technologiczne, które realnie wpływają na poprawę ich komfortu życia.

Dokąd zmierzamy? Miasta przyszłości i nowe pokolenie

Podczas debaty eksperci zgodnie stwierdzili, że miasta przyszłości muszą być bezpiecznym i dostępnym miejscem dla wszystkich użytkowników transportu. Wspomniano o koncepcji „Wizja Zero”, której celem jest zminimalizowanie wypadków drogowych. Jako przykład skutecznych działań wskazane zostało Jaworzno, miasto, którego polityka nakierowana jest na zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu. Infrastruktura jest tam planowana tak, by ograniczać możliwość kolizji. 

Coraz częściej miasta w Europie wprowadzają strefy z ograniczeniem prędkości do 20 lub 30 km/h, co pozytywnie wpływa na liczbę wypadków, a także sprawia, że maksymalna prędkość mikropojazdów (45 km/h) jest w pełni wystarczająca do poruszania się po mieście.

Debata trwała ponad dwie godziny, co jasno wskazuje, że temat jest niezwykle istotny i budzi duże zainteresowanie. Całość można obejrzeć na kanałach online marki Electroride.

Premiera nowego Futuri 4 – więcej mocy, komfortu i funkcjonalności

Drugą część wydarzenia stanowiła premiera nowej wersji modelu Futuri 4 (2025) – elektrycznego czterokołowca lekkiego marki Electroride, zaprojektowanego z myślą o zrównoważonej i inkluzywnej mobilności.

W nowej odsłonie pojazd zyskał szereg ulepszeń:

• nową, mocniejszą baterię o mocy 7kWh, umożliwiającą przejechanie nawet do 120 km na jednym ładowaniu,

• klimatyzację oraz nowoczesny system infoteinment z mapami i funkcją Bluetooth,

• zmienioną konfigurację siedzeń – zamiast układu tandemowego (jeden za drugim), nowe siedzenia ustawione side by side,

• obszerny bagażnik z tyłu – z pełną klapą, zwiększający funkcjonalność pojazdu.

Nowy Futuri 4 to pojazd w pełni bezpieczny, dostępny dla osób od 14. roku życia (z kat. AM), zaprojektowany z myślą o komforcie i łatwości codziennego użytkowania – także przez osoby z ograniczeniami ruchowymi.

Nowa mobilność w praktyce

Debata i prezentacja pojazdu były okazją do refleksji nad przyszłością miejskiego transportu. Uczestnicy zgodnie podkreślali, że mobilność bez barier nie jest już tylko hasłem – to konieczność i kierunek, w którym zmierzają nowoczesne miasta. Electroride zapowiada kontynuację dialogu o rozwoju lekkich pojazdów elektr