prof. dr hab. inż. Marianna Jacyna, dr. hab. inż. Mariuszem Wasiakiem

Studia szyte na miarę

5 czerwca 2018

Pierwszy rok studiów podyplomowych „Zarządzanie flotą samochodową i mobilnością”, których patronem jest magazyn „Fleet”, zbliża się ku końcowi. O tym, kto był inicjatorem powstania tych studiów, przebiegu zajęć oraz perspektywach dla absolwentów rozmawiamy z prof. dr hab. inż. Marianną Jacyną, dziekanem Wydziału, oraz dr. hab. inż. Mariuszem Wasiakiem, prof. PW z Zakładu Inżynierii Systemów Transportowych i Logistyki z Wydziału Transportu Politechniki Warszawskiej.

Przemysław Dobrosławski: Kto był inicjatorem uruchomienia nowego kierunku studiów podyplomowych „Zarządzanie flotą samochodową i mobilnością”?

Prof. dr hab. inż. Marianna Jacyna: Wydział Transportu Politechniki Warszawskiej od zawsze stara się dostosowywać swoją ofertę edukacyjną do potrzeb rynku, modyfikując programy poszczególnych specjalności i tworząc nowe. Mamy w tym duże doświadczenie, współpracując od lat z wieloma pracodawcami i wsłuchując się w ich potrzeby. W tym przypadku pewnego dnia do prodziekana ds. kształcenia Wydziału Transportu Politechniki Warszawskiej dr. hab. inż. Dariusza Pyzy zgłosili się Daniel Trzaskowski, członek zarządu Polskiego Związku Wynajmu i Leasingu Pojazdów PZWLP, oraz Ryszard Windyga ze Stowarzyszenia Kierowników Flot Samochodowych SKFS. Zaproponowali oni nawiązanie współpracy w różnych obszarach, w tym przygotowania wspólnych studiów dotyczących zarządzania flotą. Zaczęliśmy wkrótce rozważać uruchomienie takiej specjalności lub studiów podyplomowych. Z naszej strony przygotowaniami w tym zakresie kierował dr hab. inż. Mariusz Wasiak.

Ile czasu minęło od pomysłu do uruchomienia nowych studiów?

MJ: Około roku. Na Politechnice Warszawskiej są pewne procedury tworzenia studiów podyplomowych. Trzeba było dopracować program kształcenia i same przedmioty oraz przeprowadzić rekrutację wykładowców. Przed uruchomieniem studiów konieczne było również ustalenie zawartości przedmiotów, w tym zaplanowanie, czy mają to być przedmioty laboratoryjne, jak ma wyglądać część ćwiczeniowa, projektowa i wykładowa. Przyjęto, że zajęcia muszą oddawać przede wszystkim to, czego będą oczekiwali pracodawcy naszych słuchaczy i nasi partnerzy z PZWLP i SKFS, ale też to, czego my oczekujemy, z punktu widzenia Politechniki Warszawskiej, której zależy na wysokiej jakości kształcenia.

Dr hab. inż. Mariusz Wasiak: Warto dodać, że strona biznesowa projektu, czyli zaangażowani członkowie PZWLP i SKFS, zawiązała własną radę programową tych studiów. W jej ramach miały miejsce spotkania wewnętrzne, by dopracować szczegóły przedmiotów oraz konsultacje i nabór polecanych wykładowców do części przedmiotów.

MJ: Należy się ukłon w stronę partnerów PZWLP i SKFS, którzy bardzo dobrze zrozumieli nasze potrzeby z punktu widzenia Politechniki Warszawskiej i strony formalnej. Wiedzieli, że projekt studiów i zajęć musi być przygotowany zgodnie z naszymi oczekiwaniami. Dzięki współpracy mogliśmy zaproponować studia szyte na miarę.

Jak w praktyce wyglądają zajęcia na nowym kierunku studiów? Czy są nastawione na przekazywanie wiedzy w sposób akademicki, czy na aktywne angażowanie słuchaczy w konkretne projekty.

MW: Sposób prowadzenia zajęć na studiach podyplomowych „Zarządzanie flotą samochodową i mobilnością” jest zróżnicowany oraz adekwatny do form zajęć. Tym niemniej na wszystkich z nich dominują informacje praktyczne ważne dla osób zarządzających flotą pojazdów samochodowych. Słuchacze szczególnie doceniają prezentowane na zajęciach studia przypadków, które pozwalają im odnieść zdobywaną wiedzę do konkretnych przyszłych zastosowań. Na dużej części zajęć słuchacze są angażowani do rozwiązywania konkretnych problemów decyzyjnych, przy czym niejednokrotnie pracują w grupach. Ten sposób prowadzenia zajęć pozwala słuchaczom wymieniać się swoimi pomysłami oraz, co najważniejsze, zdobytym dotychczas doświadczeniem.

MJ: Z jednej strony, konieczna jest część wykładowa, na której można wyjaśnić elementarz pewnych faktów, aspektów i podejść. Ale z drugiej strony, istotne jest angażowanie uczestników w realizację części praktycznej zajęć podczas pracy własnej lub w grupie. Umiejętność zarządzania pracą w grupie też jest istotna. Ponadto przyszły menedżer musi brać pod uwagę wiele aspektów, zarządzając dość skomplikowaną materią, jaką jest flota pojazdów służbowych.

Minął pierwszy semestr studiów podyplomowych. Być może słuchacze zainspirowali czymś Państwa, co na przykład będzie wdrożone podczas kolejnych edycji?

MW: Opinie słuchaczy, które dotychczas do nas dotarły, są pozytywne. Ich ogólna ocena oferowanych przez nas wspólnie z PZWLP i SKFS studiów podyplomowych jest bardzo wysoka. Nie oznacza to jednak, że nic nie można poprawić. Obecnie przeprowadzana jest kompleksowa ankietyzacja zajęć, które się odbyły w pierwszym semestrze. Oczekujemy na wypełnienie ankiety przez wszystkich naszych słuchaczy w zakresie zrealizowanych dotychczas przedmiotów oraz form zajęć. Zatem szczegółowe informacje dotyczące oceny przez słuchaczy mocnych oraz słabych stron naszych studiów poznamy niebawem. Po analizie ankiet przez Radę Programową studiów zostaną podjęte konkretne działania związane z doskonaleniem programu kształcenia.

Obecnie widzimy, że dobór przedmiotów był trafny, a w kolejnej edycji zmianie może ulec liczba godzin zajęć z poszczególnych przedmiotów oraz niektóre treści merytoryczne poruszane na zajęciach. Jednak co do ostatecznych decyzji trzeba poczekać na wynik ankietyzacji.

Chcielibyśmy tu jeszcze zauważyć, że brak rekrutacji na studia w semestrze letnim 2018 r. jest konsekwencją przyjętej przez Radę Programową studiów koncepcji ich doskonalenia, zgodnie z którą przed uruchomieniem kolejnej edycji chcemy poznać szczegółowe opinie uczestników studiów oraz ew. udoskonalić program kształcenia.

Co jest siłą nowego kierunku studiów?

MW: Jednym z najistotniejszych atutów studiów jest ich profil praktyczny w pełnym tego słowa znaczeniu. W prowadzenie zajęć, poza kadrą akademicką, angażowani są aktywnie działający w obszarze zarządzania flotami pojazdów samochodowych przedstawiciele biznesu. Są to przedsiębiorcy zrzeszeni w Polskim Związku Wynajmu i Leasingu Pojazdów oraz menedżerowie ze Stowarzyszenia Kierowników Flot Samochodowych. Oznacza to, że praktycy piastujący niejednokrotnie wysokie stanowiska dzielą się ze słuchaczami swoją wiedzą oraz umiejętnościami.

Należy także zauważyć, że studia podyplomowe „Zarządzanie flotą samochodową i mobilnością” są jedyną w Polsce ofertą edukacyjną, która w sposób kompleksowy na poziomie pełnowymiarowych studiów podyplomowych ujmuje wiedzę oraz umiejętności niezbędne do efektywnego zarządzania flotą pojazdów samochodowych oraz mobilnością pracowników.

Równie ważną kwestią wydaje się możliwość skorzystania przez słuchaczy z odpłatnych czteromiesięcznych praktyk. Pomijając wątek finansowy, każdy słuchacz, który nie ma doświadczenia na rynku flotowym, dzięki naszym studiom, ma niepowtarzalną okazję zdobyć wiedzę i umiejętności istotne dla osób zarządzających flotami oraz poznać w praktyce funkcjonowanie różnych działów wybranego przedsiębiorstwa zrzeszonego w PZWLP. Zatem wiedza i umiejętności zdobyte podczas studiów są przekładane na praktykę biznesową w pełnym tego słowa znaczeniu.

Jaki jest przekrój Państwa słuchaczy?

MW: Dotychczasowe ścieżki życiowe oraz zawodowe naszych słuchaczy są bardzo zróżnicowane. Wśród słuchaczy są zarówno osoby z wieloletnim doświadczeniem w zarządzaniu flotami samochodowymi, którzy legitymują się certyfikatami ukończenia wielu branżowych szkoleń (dotychczas była to jedyna zinstytucjonalizowana forma podnoszenia kwalifikacji menedżera floty) w tym obszarze, jak i osoby bezpośrednio po ukończeniu studiów wyższych. W pierwszej edycji osoby z doświadczeniem zawodowym w branży flotowej stanowią większość. Naszym zdaniem stanowi to również jeden z istotnych walorów naszych studiów. Możliwa jest bowiem wymiana doświadczeń oraz pozyskiwanie kontaktów w branży. Są to korzyści głównie dla osób spoza branży. Osoby z branży – dzięki naszej ofercie – mogą niejednokrotnie w sposób znaczący podnieść swoje kompetencje oraz zweryfikować stosowane przez nie rozwiązania w obszarze zarządzania flotami samochodowymi. Wśród słuchaczy są również osoby od lat obecne na rynku pracy, ale nie w branży flotowej.

MJ: Warto zauważyć, że wiedza z zakresu zarządzania flotą zdobywana była dotąd w Polsce w sposób niesformalizowany. Osoby zarządzające obecnie dużymi flotami musiały wykonywać ciężką pracę w celu poszerzania swojej wiedzy, odbywać szkolenia cząstkowe, uzupełniając to informacjami z literatury fachowej. W tych osobach może się pojawić niepokój, czy rzeczywiście robią to dobrze, czy w tym obszarze nie ma innych rozwiązań. Dla osób z doświadczeniem studia są szansą, aby te dylematy rozwikłać i wejść w wyższy poziom doskonałości w zarządzaniu flotą.

Jak wyglądają zaliczenia wykładów na studiach, a następnie jak mają wyglądać egzaminy?

MW: Zaliczenia zajęć są bardzo zróżnicowane. Należy tu zauważyć, że zajęcia są realizowane w formie wykładów, zajęć laboratoryjnych, ćwiczeń audytoryjnych lub ćwiczeń projektowych. Wykłady są zaliczane w formie testów lub kolokwiów, zawierających pytania otwarte, jak również zagadnienia praktyczne, tzw. studia przypadków. Zaliczenia laboratoriów są realizowane poprzez wykonanie ćwiczeń praktycznych na stanowiskach badawczych lub na stanowiskach komputerowych. Ćwiczenia audytoryjne są zaliczane w formie kolokwiów, zawierających problemy rachunkowe, zaś ćwiczenia projektowe w formie prac projektowych realizowanych częściowo również poza godzinami zajęć dydaktycznych.

Po zaliczeniu wszystkich przedmiotów każdego słuchacza czeka również obrona pracy końcowej, pisanej pod kierunkiem praktyka zajmującego się problematyką zarządzania flotą samochodową. Praca ta stanowi możliwość sprawdzenia przygotowania słuchacza do podejmowania samodzielnych oraz – co równie ważne – trafnych decyzji w zakresie zarządzania flotami pojazdów samochodowych oraz mobilnością pracowników.

Jakie perspektywy w Państwa odczuciu otwierają się dla absolwentów nowego kierunku studiów?

MW: Jak wcześniej mówiliśmy, osoby już posiadające pewne doświadczenie zawodowe zwiększą swoje kompetencje zawodowe, a przez to zyskają pewność w działaniu oraz umiejętność trafnego podejmowania – niekiedy wieloaspektowych oraz złożonych – decyzji w zarządzaniu flotami samochodowymi. Może to im przynieść awanse zawodowe w ich dotychczasowych miejscach pracy lub – w miarę potrzeb – da im perspektywę znalezienia lepszego miejsca pracy. Osoby spoza branży i nieposiadające żadnego doświadczenia uzyskają kompetencje do podjęcia pracy w wielu firmach z branży flotowej, w tym w przedsiębiorstwach oferujących długoterminowy i krótkoterminowy wynajem pojazdów, w wewnętrznych strukturach organizacyjnych przedsiębiorstw w działach zajmujących się polityką flotową, u dostawców rozwiązań telematycznych oraz informatycznych, jak również w przedsiębiorstwach konsultingowo-doradczych.

MJ: Podczas zajęć słuchacze zyskują również unikatową i praktyczną wiedzę, jak zarządzać firmą i zasobami ludzkimi, co może im się przydać nie tylko w zarządzaniu flotą. Zebrane dobre praktyki z tego biznesu można z powodzeniem przenieść na biznes pokrewny.

Jakie są perspektywy dla tego nowego kierunku studiów? Czy planują Państwo zwiększenie liczby słuchaczy, częstotliwości zajęć, nowe wykłady?

MW: Obecnie przyszłość studiów podyplomowych „Zarządzanie flotą samochodową i mobilnością” klaruje się bardzo obiecująco. Z jednej strony, ciągle docierają do nas zapytania dotyczące rekrutacji na drugą edycję studiów, zaś z drugiej uczestnicy pierwszej edycji studiów nie kryją zadowolenia z podjęcia decyzji o rozpoczęciu tych studiów. Podstawową kwestią jest uzyskanie pełnej satysfakcji obecnych słuchaczy. To, nad czym będziemy pracować w ramach Rady Programowej, to zbudowanie w kolejnej edycji jeszcze większej synergii pomiędzy wykładami prowadzonymi przez naszych wykładowców wraz z częścią prowadzoną przez biznes. Z doświadczenia wiemy, że taki model przyniesie korzyść dla każdej ze stron. Z perspektywy organizacyjnej zgodnie z obecnie obowiązującym projektem organizacyjnym studiów w kolejnych edycjach mogą być uruchamiane maksymalnie 2 grupy po 32 słuchaczy każda. Rozważamy również prowadzenie naboru 2 razy w roku, na semestr zimowy oraz na semestr letni. Zatem maksymalna liczba osób, która będzie mogła skorzystać z naszej oferty może być równa nawet 128 osób/rok. Jednak decyzje te będą podejmowane na bieżąco, przy uwzględnieniu zapotrzebowania oraz możliwości realizacji zajęć przez naszych ekspertów.

Jak wygląda oferta akademicka w zakresie studiów Wydziału Transportu Politechniki Warszawskiej?

MJ: Staramy się być bardzo elastyczni i atrakcyjni, dopasowując ofertę do trendów oraz potrzeb i wymagań przedsiębiorców. Na naszym wydziale dużym powodzeniem cieszyły się np. studia zarządzania transportem w systemach logistycznych czy dotyczące analizy przyczyn wypadków komunikacyjnych. W ramach studiów II stopnia uruchamiamy specjalność „Pojazdy autonomiczne i systemy transportu autonomicznego” oraz chcemy uruchomić jako specjalność i kierunek studia dotyczące elektromobilności. Nasi absolwenci na ogół nie mają problemów ze znalezieniem pracy. Są wręcz rozchwytywani. Na II stopniu studiów większość z nich już pracuje. Potwierdzeniem jakości kształcenia są pozytywne opinie pracodawców oraz kolejny raz zdobyte w 2018 roku pierwsze miejsce jako jednostka kształcąca na kierunku „Transport” w Rankingu Studiów Inżynierskich Perspektywy.

A. D.